Đầu phun (nozzle hay còn gọi là kim phun hoặc fluid tip) là bộ phận kiểm soát lượng sơn thoát ra khỏi súng mỗi giây. Kích thước lỗ nozzle — thường đo bằng milimét (mm) — quyết định độ nhớt tối đa của sơn có thể đi qua, kích thước hạt sơn và độ rộng của tia phun.

Một cách đơn giản để hình dung: nozzle nhỏ như ống hút nhỏ, chỉ cho phép chất lỏng loãng đi qua; nozzle lớn như ống hút trà sữa, cho phép chất đặc hơn đi qua dễ dàng. Chọn sai cỡ sẽ gây ra hai vấn đề điển hình — hoặc sơn không ra đủ lượng, hoặc ra quá nhiều và tạo ra bề mặt bị chảy (chảy sơn).

Trên hộp súng hoặc catalogue, bạn thường thấy ký hiệu như 1.3 mm, 1.4 mm hoặc đôi khi dạng phân số như 0.5 / 1.0. Đây là đường kính lỗ thoát sơn tính bằng milimét. Một số hãng như Graco dùng ký hiệu 3 chữ số kiểu 517 — số đầu (5) nhân 2 = độ rộng tia phun tính bằng inch (10 inch); hai số sau (17) = cỡ lỗ phun × 1000 tính bằng inch (0.017 inch ≈ 0.43 mm). Với súng HVLP/phun tay thông thường, đơn vị mm là phổ biến nhất tại thị trường Việt Nam.

Ngoài đường kính lỗ phun, bạn cần chú ý thêm đến air cap (nắp khí) đi kèm — hai bộ phận này phải tương thích nhau. Đầu phun lớn đi với air cap có lỗ khí lớn hơn để đảm bảo tỷ lệ khí/sơn cân bằng.

Dưới đây là tổng hợp các cỡ nozzle phổ biến nhất theo từng loại vật liệu và mục đích sử dụng trong thực tế:

Chọn loại sơn và mục đích sử dụng bên dưới để nhận gợi ý nozzle cụ thể:

Quy trình sơn ô tô hoàn chỉnh thường sử dụng ít nhất 3–4 cỡ nozzle khác nhau cho từng lớp:

Nozzle dù tốt đến đâu cũng cần được vệ sinh và bảo dưỡng đúng cách để duy trì hiệu năng. Sơn khô trong lỗ nozzle là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tia phun méo, tắc nghẽn và vân cam trên bề mặt.

Nguyên tắc vệ sinh: ngay sau khi dùng xong, xả hết sơn rồi bơm dung môi tương thích qua súng ít nhất 2 lần. Tháo riêng fluid tip và needle (kim), ngâm trong dung môi sạch và dùng cọ lông mềm nhỏ vệ sinh nhẹ nhàng. Tuyệt đối không dùng vật cứng (đinh, tăm kim loại) thông lỗ nozzle vì sẽ làm biến dạng lỗ phun vĩnh viễn.